Revista
Electronica MateInfo.RO ISSN 2065-6432 MAI 2010
(format
HTML)
www.MateInfo.ro
PROBLEME
PENTRU CONCURSURI (II)
Corneliu Manescu-Avram
1. Sa se arate ca
pentru orice numar rational x exista cel putin un numar rational y astfel incat sa fie adevarata
egalitatea
6(x5 + y5)
15(x4
+ y4) + 10(x3 + y3)
1 = 0.
Solutie : Verificam ca perechea (x, 1
x) ,
x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℚ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8NgHefaaa@41B7@
, satisface
egalitatea data. Intr-adevar, fie p
= = xy.
Din x + y = 1, deducem x2
+ y2 = (x + y)2
2xy
= 1
2p, x3 + y3 = (x + y)3
3xy(x + y)
= = 1
3p, x4 + y4 = (x2
+ y2)2
2x2y2 = (1
2p)2
2p2
= 1
4p +
2p2, x5 + y5
= = (x2 + y2)(x3
+ y3)
x2y2(x + y) = (1
2p)(1
3p)
p2
= 1
5p +
5p2. Rezulta identitatea
6(1
5p +
5p2)
15(1
4p +
2p2) + 10(1
3p)
1 = 0.
2. Sa se gaseasca bazele sistemelor de numeratie in care
a) numarul 671 se divide cu 176 ;
b) numarul 781 se divide cu 187.
Solutie : a) Fie x
baza sistemului se numeratie cautat. Avem ca 6x2 + 7x + 1 =
(x + 1)(6x + 1) se divide cu x2
+ 7x + 6 = (x + 1)(x + 6), deci 6x + 1 se divide cu x + 6. Orice divizor comun al numerelor 6x + 1 si x + 6 este
divizor si al numarului 6(x + 6)
(6x
+ 1) = 35 = 5
7. Evident insa x > 1, deci singura solutie convenabila se obtine din x + 6 = 35, deci x = 29.
b) Asemanator, 7x2
+ 8x + 1 = (x + 1)(7x + 1) se divide
cu x2 + 8x + 7 = (x + 1)(x + 7), deci 7x
+ 1 se divide cu x + 7. Dar 7(x + 7)
(7x
+ 1) = 48 = 24
3 si multimea divizorilor lui 48 este D48
= {1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48}. Rezulta x + 7
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
D48, cu solutiile convenabile x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
{9, 17, 41}.
3. Sa se demonstreze ca orice numar compus n, care nu este patratul unui numar
prim, are cel putin un divizor prim p

Solutie : Daca numarul n este compus si nu este patratul unui numar prim, atunci el are
cel putin doi divizori primi distincti p,
q, p < q si p(p
+ 2)
pq
n,
deci p2 + 2p + 1 = (p + 1)2
n +
1, de unde p + 1
si se obtine inegalitatea din enunt.
4. Fie Sk
= 1k + 2k + ... + nk, n, k
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
*. Sa
se gaseasca toate valorile lui k
pentru care este adevarata urmatoarea identitate : 2S2k + 1 + (k
1)S2k
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 = (k
+ 1)
,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
*.
Solutie : Pentru n
= 1 obtinem 2 + k
1 = k
+ 1.
Pentru n = 2 obtinem
2(1 + 22k + 1) + (k
1)(1 + 22k - 1) = (k + 1)(1
+ 2k)2,
care este echivalenta cu 2k
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
2(5
k) =
k + 1, deci k
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
{1, 2, 3} este o conditie necesara.
Aceasta conditie
este si suficienta :
S3 =
, 2S5
+ S3 = 3
, S7
+ S5 = 2
,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
*.
Egalitatile de mai sus pot fi demonstrate prin inductie
sau se pot folosi identitatile :
S1 =
, S2 =
, S3
=
, S5 =
,
S7 =
.
5. Sa se arate ca polinomul f
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
[X], f =
Xn + a1Xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 + ...+ an
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
3X3 + an, unde n
4 si an
≠ 0, nu are numai radacini reale.
Solutie : Fie x1,
x2, ..., xn radacinile lui f, care sunt nenule, deoarece an ≠ 0.
Polinomul g (X) = = Xnf
are radacinile
,
, ... ,
. Dar g (X) = anXn + an
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
3Xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
3 + ... + 1, deci
+ ... +
=
2
= 0.
Suma patratelor
unor numere reale nenule este un numar real strict pozitiv, deci radacinile lui
f nu sunt toate reale.
6. Sa se gaseasca radacinile reale ale polinomului
f = (X2
X + 1)4 + (X2
X + 2)4
(X2 + X + 2)4
(
X2
X
1)4.
Solutie : Urmatoarele egalitati sunt adevarate
X2
X + 1
X2 + X + 1 =
X2 + 2,
X2
X + 1 +
X2
X
1 =
X2
2X,
(X2
X + 1)2 + (
X2
X
1)2 =
X4
3X3+ 3X2 + 2,
X2
X + 2
X2
X
2 =
2X,
X2
X + 2 + X2 + X + 2 = 2(X2
+ 2),
(X2
X + 2)2 + (X2 + X + 2)2
= 2(X2 + 1)(X2 + 4).
Rezulta
descompunerea
f = X(X2 + 4)[
(3X
4)(
X4
3X3 + 3X2 + 2)
8(X4 + 3X2 + 2)] = =
X(X2 + 4)(X
12)[14X4 + (X2
2)2 + 32X2 +24]
Deducem ca
singurele radacini reale ale lui f
sunt x1 = 0 si x2 = 12.
Comentariu. Din f (12) = 0 se obtine egalitatea 1334
+ 1344 = 594 + 1584.
7. Sa se rezolve in
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
103
ecuatia x4 + x2 +
=
.
Solutie : Folosim descompunerea
X4
+ X2 + 1 = (X2 + X + 1)(X2
X + 1).
Fie x o radacina
in
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
103 a
polinomului X2 + X +
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
103[X].
Celelalte solutii ale ecuatiei date sunt
+ x,
x,
x.
Acestea sunt toate solutiile, deoarece 103 este numar prim, deci
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
103
este corp, astfel ca ecuatia data, fiind de gradul 4, are cel mult 4 solutii.
Dar 103 = 102 + 3 si
x2 + x +
=
, x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
103,
deci (
)2 +
=
, de unde
, asadar x =
(am folosit faptul ca inversul lui
in
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
p este
). Solutiile ecuatiei date sunt {
}.
Comentariu. Metoda se aplica modulo orice numar prim p astfel incat p
3 este patrat perfect. Daca p = n2
+ 3 (n par), atunci solutiile in
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
p ale ecuatiei date sunt
.
8. Fie P = X(X
+ 1)(X + 2) ... (X + 15) si Sk
= Xk + (X + 1)k + (X + 2)k + ... + (X + 15)k, k
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
*. Sa
se arate ca P + (12S4
1700S2
+ 416704)2 este patratul unui polinom cu coeficienti intregi.
Solutie : Avem
S2 = 16X2 + 240X +
1240,
S4 = 16X4 + 480X3
+ 7440X2 + 57600X + 178312.
Consideram
polinoamele
u = (X + 1)(X + 2)(X + 4)(X + 7)(X +
8)(X + 11)(X + 13)(X + 14),
v = X(X + 3)(X + 5)(X + 6)(X + 9)(X +
10)(X + 12)(X + 15).
Este adevarata egalitatea P = uv =
, deci este
suficient sa aratam ca
= 12S4
1700s2
+ 416704. (1)
Cu notatia Y = X2
+ 15X, grupand factorii egal departati de extreme, se obtine
u = (Y + 14)(Y + 26)(Y + 44)(Y + 56) = Y4
+ 140Y3 + 6828Y2 + 134960Y + 896896,
v = Y(Y + 36)(Y + 50)(Y + 54) = Y4
+ 140Y3 + 6444Y2 + 97200Y,
de unde
= 192Y2
+ 18880Y + 448448 = 192X2(X + 15)2 + 18880X(X + 15) +
448448 =
=
192X4 + 5760X3 + 62080X2 + 283200X +
448448.
(2)
Avem si
12S4
1700S2
+ 416704 = 12(16X4 + 480X3 + 7440X2 + 57600X +
178312)
1700(16X2
+ 240X + 1240) + 416704 = 192X4 + 5760X3 + 62080X2
+ 283200X + 448448. (3)
Din (2) si (3)
rezulta (1). Se observa ca
= Y4 + 140Y3 +
6636Y2 + 116080Y + 448448 =
= (X2
+ 15X)4 + 140(X2 + 15X)3 + 6636(X2
+ 15X)2 + 116080(X2 + 15X) + 448448
are coeficienti intregi, ceea ce incheie demonstratia.
9. Care este valoarea maxima a functiei f :
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
→
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
, f(x)
= ***TRANSLATION ERROR***sin 2x
sin x
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=zo+9caa@3A2D@
?
Solutie : Functia este periodica cu perioada 2
, deci este suficient
s-o studiem pe intervalul [0, 2
]. Pe de alta
parte, f (2
) = f (x),
deci ne putem restrange la intervalul [0,
]. Pe acest interval sin x
0, deci f
(x) = sin x
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=zo+9caa@3A2D@
2cos x
1
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=zo+9caa@3A2D@
, asadar
f (x) = 
de unde
f
‘(x) = 
Derivata se
anuleaza pentru cos x =
.
Pe intervalul
, avem cos x
, deci
cos x0 =
, unde x0
este un punct de maxim.
Valoarea maxima
corespunzatoare este
.
Pe intervalul
, avem cos x
, deci cos x1
=
si x1
este de asemenea un punct de maxim. Valoarea maxima corespunzatoare este
si ea este mai mare decat cea precedenta,
deci aceasta este valoarea maxima absoluta.
10. Sa se aproximeze cu o eroare de 10
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
3 numarul
, n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
, n
94.
Solutie : Vom demonstra inegalitatile
<
n
<
, n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
, n
94.
Adunam n si
ridicam la puterea a patra. A doua inegalitate este evidenta, dupa reducerea
termenilor asemenea.
Pentru a
demonstra prima inegalitate, aratam ca functia f : [4,
→
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
, f(x) =
este crescatoare si verificam prin calcul ca f(94) > 0,249. Intr-adevar,
f ‘(x)
=
1
si vom arata ca ea este pozitiva pe intervalul [4,
). Dupa
eliminarea radicalului si reducerea termenilor asemenea, obtinem inegalitatea
96x2
336x
175 > 0, care este adevarata pentru x
4.
Rezulta ca
= n
+ 0,249..., daca n
94.
11. Sa se arate ca pentru orice n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
, n
3, polinomul f = Xn
nX +
1 are doua radacini pozitive xn,
yn astfel incat 0 < xn < 1 < yn si sa se calculeze
si 
Solutie : Din f (0)
= 1 > 0, f (1) = 2
n
< 0, tinand cont de faptul ca functia polinomiala asociata lui f este continua, rezulta ca exista xn, yn
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
astfel incat f (xn) = f (yn)
= 0 si 0 < xn < 1
< yn.
Avem
f
=
> 0,
f
=
<
0
si f
‘(x) = n(xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1
1) < 0 pe (0, 1), deci f
este strict descrescatoare pe intervalul
(0, 1), astfel ca xn este
unic,
< xn
<
, prin
urmare
este un sir convergent si
= 1.
Pe de alta
parte, f (
) = n
n
+
1 < 0, deoarece
< n,
pentru orice n
3. Rezulta ca yn >
si yn
este unic, deoarece f ‘ este strict pozitiva pe intervalul
(1,
), astfel ca f este strict crescatoare pe acest interval.
Avem si
= =
=
=
. Rezulta ca
=
.
Pentru calculul
limitelor de mai sus am folosit regula lui l’Hospital.
12. Sa se determine a
minim si b maxim astfel ca
inegalitatea
ln (1 + x)

sa fie adevarata pentru orice x
0.
Solutie : Se studiaza functia f : (0,
) →
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
, f (x)
=
si in mod evident a si b sunt respectiv
marginea superioara si marginea inferioara a multimii valorilor functiei.
Avem
f
‘(x) =
+
< 0,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
x > 0. (1)
Intr-adevar, ultima inegalitate este echivalenta cu
ln x
,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
x
1, (2)
inegalitate care se obtine din cea precedenta prin
transformari elementare, extragerea radacinii patrate si substitutia x + 1 → x2. Functia g : [1,
→
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
, g (x) = ln x
, este
derivabila pe intervalul [1,
si derivata ei este negativa, g ‘(x) =
0,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
x
1,
deci g este
descrescatoare, g (x)
g (1)
= 0, astfel ca (2) este adevarata, deci si (1) este adevarata.
Functia f este descrescatoare pe intervalul (0,
), deci
b =
f (x)
= a.
Avem evident b
= 0 si
a =
=
=
,
unde cea de-a doua limita a fost calculata cu regula lui l’Hospital.
In concluzie,
ln(1 + x)
x,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
x
0.
13. Sa se gaseasca limita sirului cu termenul general
an = n
.
Solutie : Functia f
: (0,
)
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
definita prin f (x) =
are derivate de orice ordin. Daca exista
, atunci exista si
, deoarece f
= an. Aplicam de doua ori
regula lui l’Hospital :
=
=
=
=
, asadar
=
.
Comentarii. a) Asemanator
putem demonstra ca
=
, pentru orice a
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
(0,
), a ≠ 1.
b) Egalitatea din enunt poate fi scrisa sub forma e =
, de unde
rezulta an > 0 si
=
.
c) Mai general, daca f
este o functie reala de doua ori
derivabila si f ‘(0) ≠ 0, atunci
=
.
14. Sa se rezolve in
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
ecuatia : sin
=
.
Solutie : Avem evident x
0, deci x
1 si
1, de unde x
5. Vom studia functia f
: [1, 5] →
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
definita prin f (x) = sin
. Functia are derivate de orice ordin
pe intervalul (1, 5) si se anuleaza pentru x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
{2, 3, 4}. Vom
arata ca functia f nu mai are alte zerouri pe [1, 5]. Se verifica
simplu ca 1 si 5 nu sunt zerouri pentru functia f, deci ramane sa cautam
zerourile pe (1, 5). Daca functia f are cel putin patru zerouri pe intervalul (1,
5), atunci, conform teoremei lui Rolle, f ‘
are cel putin trei zerouri, f ‘’ are cel putin doua zerouri si f ‘’’ are cel putin un zero.
Dar
(x) =
cos
< 0,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
(1, 5), contradictie. Rezulta ca ecuatia data
are numai solutiile x
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
{2, 3, 4}.
15. Sa se determine functiile polinomiale cu proprietatea
ca
f (b)
f (a) = (b
a)f
‘
,
∀
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=bGiIaaa@37D6@
a, b
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
+ .
Solutie : Daca f
este o functie polinomiala de grad cel
mult 3, f = a0x3
+ a1x2 + a2x + a3,
cu a1 = 0, atunci f (b)
f (a) = (b
a)[a0(a2 + ab + b2) + a2] si f ‘(x) = 3a0x2
+ a2 , deci
= a0(a2 + ab + b2) + a2 ,
astfel ca egalitatea din enunt este adevarata.
Reciproc, daca
egalitatea din enunt este adevarata pentru o functie polinomiala de grad n
3,
f = a0xn + a1xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 + .. + an, a0
≠ 0, atunci
= a0xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 + a1xn
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
2 + .. + an
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 , x
> 0,
= na0
+ (n
1)a1
+ ... + an
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 , x
0
de unde, prin identificarea coeficientilor, se obtine 3n
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcL1paqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@383C@
1 = n2,
astfel ca n = 3. In acest caz avem si
a1 =
a1 , deci a1 = 0.
Rezulta ca o
functie polinomiala asociata unui polinom cu coeficienti reali are proprietatea
respectiva daca si numai daca grad f
3 si
(0) = 0.
16. Sa se demonstreze ca daca f : [0, 1] →
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbacfaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=1riHcaa@3D03@
este o functie de clasa C1, atunci
.
Solutie : Se integreaza prin parti :
= xf(x)
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=zo+9caa@3A2D@
= f(1)
.
Rezulta
=
=
.
Din inegalitatea
lui Cauchy obtinem
.
Prima integrala
din dreapta este egala cu
, deci se obtine inegalitatea din enunt.
Observatie. Exista functii
pentru care are loc egalitatea, de exemplu f(x) = x2
x.
17. Sa se gaseasca polinoamele P
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
[X] pentru care
dx
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℚ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8NgHefaaa@41B7@
.
Solutie : Fie P
= a0 + a1X + a2X2 + ... + anXn.
Restul impartirii lui P la X2
+ 1 este un polinom de grad cel mult 1
P =
(X2 + 1)Q + pX + q,
Q
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
[X], p, q
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℤ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8hjHOfaaa@41CA@
.
Avem P(i) + P(
i) =
2q si P(X) + P(
X) = (X2 + 1)[Q(X) + Q(
X)] + 2q.
Integrala
definita pe intervalul [0, 1] a unei functii polinomiale cu coeficienti intregi
este un numar rational. Avem si
dx = arctg x
=

care este un numar transcendent, deci irational. Rezulta
ca integrala data este un numar rational daca si numai daca q = 0, prin urmare
P(i)
+ P(
i) =
2(a0
a2
+ a4
a6
+ ...) = 0,
unde suma se extinde asupra tuturor coeficientilor de
rang par ai lui f.
Am obtinut
astfel urmatorul rezultat : integrala data este un numar rational daca si numai
daca suma coeficientilor cu indicele multiplu de 4 ai polinomului este egala cu
suma coeficientilor cu indicele multiplu de 4 plus 2.
18. Se da functia f
:
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
→
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
definita prin f (x) = xn + ax, unde n
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℕ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xfH4eaaa@41AF@
, n
2 si a
∈
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaaccaqcLbyaqaaaaaaaaaWdbiab=HGiodaa@388A@
ℝ
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznfgDOjdaryqr1ngBPrginfgDObcv39gaiuaajugGbabaaaaaaaaapeGae8xhHifaaa@41BB@
. Sa se arate ca
egalitatea
=
este adevarata daca si numai daca n = 2 si a =
1.
Solutie : Avem
=
=
+
,
=
=
+ 2a
+ a2.
Se obtine
=

care este o egalitate de numere pozitive, deci este
echivalenta cu
(a + 1)2 +
= 0.
Aceasta suma de
numere pozitive este nula daca si numai daca fiecare termen este nul. Cum n
2, se obtine n = 2 si a =
1.
CATEDRA DE MATEMATICA, GRUPUL SCOLAR DE TRANSPORTURI
–
MathType@MTEF@5@5@+=feaagyart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbaqcLbuaqaaaaaaaaaWdbiaa=nbiaaa@3780@
PLOIESTI
E-mail : avram050652@yahoo.com
www.mateinfo.ro
Coordonator proiect: prof. Andrei Dobre